ĐI ĐÁM

                       Hôm nay bưng bát cơm đầy, dẻo thơm một hạt nhớ ngày đói khô
                  Nhại câu ca dao xưa để biên mẩu chuyện này, thật chăm/chăm nhé, thề.

Nói ngay, đám đây là đám cưới, bị người SG hay nói zậy, ma chay cưới hỏi đầy tháng thôi nôi ta kêu chung là đi đám. Cái ngày còn ở nội trú BKHN, giai đoạn 8-3 í (tức ba vé ăn nuôi tám thằng), đói kinh người luôn. Ảnh chỉ mang tính minh họa...

Đứa bạn gái học cùng khoa H. cối và D. cò teo cưới, chồng bạn là thầy giáo BK luôn, hai thằng nó được mời tiệc mặn (ngày ngảy cưới chia làm hai tiệc, măn và ngọt, người thân thì mặn, người sơ thì ngọt). Ây dà hai thằng mừng như hết lớn vậy, chuẩn bị được bữa no. Nhưng ngoảnh lại, thấy vẻ mặt mấy thằng tôi rầu rầu, hai thằng nhẽ chạnh lòng. Chúng quyết nhanh - đi cả đội, khà khà, bắt đầu vui đây. Đi thì đi, bọn tôi hùa vào, và tưng bừng ngay.

Việc đầu tiên là quà mừng đám cưới, nhất thì vỏ chăn con công, nhì phích Rạng đông, ba mới tới nồi niêu xoong chảo. Cả ba món mỏn đều vượt quá khả năng chúng tôi, sinh viên, luôn trong tình trạng viêm màng túi mãn tính giai đoạn cuối. Thứ bảy, ngày đi đám đến rồi, chà chà mãi cũng phải ló ra cái khôn chứ, buổi trưa H. cối rủ D. cò teo ra Trại găng uống chè chén. Thật lạ khi về H. cối moi trong áo ba-đờ-suy cái nồi nhôm hai mươi lăm căng-ti-phân đen nhẻm, không vung. Nó quát, thằng Hùng mang ngay ra bể nước kì cọ sạch đi. Phải bò thôi, muốn no mà, trời thì rét, tôi lọ mọ ra bể mài thật kỹ cho hết vết đen, cả trong và ngoài. Nhưng không thể như mới được dù thâm tâm tôi rất muốn, hehe. Cả bọn thở phào, có quà rồi.

Đúng giờ, sáu thằng hồ hởi phi xe căng hải sang khu Kim liên, nhà bạn gái cưới ở đó mà. Đông lắm rồi, H. cối đi đầu tay bưng gói quà mừng được bọc kỹ bằng giấy điều, có dây nơ nhé, D. cò teo thứ hai, bốn thằng tôi theo sau rốt. Nhanh, mạnh và dứt khoát H. cối để món quà mừng trên nóc tủ hòa cùng đống quà mừng rồi nó nhoẻn miệng cười bắt tay chúc mừng cô dâu và chú rể như che mắt họ đừng thấy chúng tôi vậy. Như đã thảo luận trước khi đi, chúng tôi tản ra cứ hai chú vào một mâm, hòa chung khí thế đám cưới với mọi người. Chiến thuật cả đấy, hai thằng vào một mâm và phải làm như không quen nhau, đặng còn gắp các miếng to nạc vào bát nhau, mời bác xơi, mà không phải ngượng. Hớ hớ bi giờ biên tới đây thì lại ngượng quá đi.

Chỉ qua vài tuần rượu là quen nhau như lâu lắm rồi, tiệc cưới dần vui. Cô dâu chú rể đi từ ngạc nhiên này tới ngạc nhiên khác. Cuối buổi Châu rót lên ca mấy bài tặng quan viên hai họ, hay rất. Ra về tay bắt mặt mừng, đứa bạn gái H., D. ghé tai nói, trưa mai chủ nhật lại mời các bạn ra hội trường mẫu giáo bk dự tiệc ngọt cho vui nhé. Lần này bọn tôi gật còn nhanh hơn hai thằng nó. Đêm đó chúng tôi ngủ ngon giấc lắm, mơ giấc mơ trưa mai...

Vĩ thanh, tôi cứ lăn tăn mãi, không hiểu vợ chồng bạn khi mở gói quà ra thì nghĩ gì, rồi có biết ai là người tặng quà không vì ngoài cái nồi ra không có thiệp chúc mừng nào ở trong. Cái quan trọng hơn là mình tặng cái nồi cũ, lại không nắp, có ảnh hưởng gì tới hạnh phúc lứa đôi không. Mãi mãi mãi mới gặp lại H. cối chuyện vui tôi hỏi nó, tít mắt cười nó đáp, ối giời, bạn mình nhận ra ngay và luôn lũ chúng mình hôm đó chứ, nhưng lại thông cảm rất. Hai bạn có ba người con khỏe mạnh học giỏi, và bi giờ vẫn hạnh phúc bên nhau. Tôi thấy nhẹ người và nhoẻn cười theo. Nhưng còn chuyện vì sao có cái nồi, thì thằng H. cối lảng, nó bảo cứ từ từ, và tôi cũng hẹn với các bạn cứ từ từ...

XH 2/9/2015

MẸ, TÔI VÀ CHIM SE SẺ

Ba anh em nhà tôi ra ở riêng cả, đứa ở mới chồng con, đứa ở mới vợ con, mẹ tôi một mình, cứ đằng đẵng vậy gần chục năm. Trước nhà mẹ tôi có khoảnh sân nhỏ. Tôi biết, hàng ngày cụ vẫn hay bắc ghế ngồi mong anh em tôi về đặng bi ba bi bô mới cụ vài câu cho đỡ nhớ. Rồi công việc cứ lấn bấn lấn bấn, thưa dần tôi không ghé, lại còn tự an ủi, mình chưa về được thì đã có đứa em về, và em tôi nhẽ đứa nào cũng nghĩ vậy, mình chưa về được thì có anh về, thưa dần thưa dần...

Lòng mẹ bao la như biển Thái bình...cụ vẫn đợi anh em nhà tôi. Còn lũ chim se sẻ thì hồn nhiên rất, nó cứ líu lô chích chích...chích chích vui tai ngay trên hàng hiên, thế rồi hàng ngày mẹ tôi thả vài hạt gạo cho chúng để chúng chích chích...chích chích vui tai, và cụ làm bạn với chúng lấy vui tự khi nào chẳng rõ. Bữa nào cụ mệt chưa thả gạo được là con thì đứng đầu hồi kêu, con thì sà xuống sân tung tăng hót, vẫn chích chích...chích chích...kiểu như bà ơi, măm măm, măm măm vậy. Lại phải dốn gượng dậy quăng vài hạt mới yên mới chúng.

Nhưng nhẽ vậy chưa đủ mẹ vẫn cần đàn con hơn, và tần suất bệnh cụ tăng dần, cụ thăm bệnh viện nhiều hơn...Cho đến khi tôi nghỉ làm, tôi về với mẹ, hàng ngày tôi xuống trông cụ. Cái ngày đầu tiên xuống, ngồi trong nhà tôi nghe rộn ràng tiếng chim hót, hỏi, ơ sao chim se sẻ kêu dữ vậy mẹ. Ấy chết, quên chưa cho chúng măm, cái lon gạo ngay cửa đó con, cho nó vài hột đi, mẹ tôi nói. Hơi sững lại, nhưng tôi nhận ra ngay- bạn cụ đấy.

Hàng ngày tôi với mẹ cùng ăn cơm, cùng bi bô mới nhau, mẹ tôi vui dần lên, bệnh viện thưa dần đi. Ui. nhất là những ngày kỉ niệm, mấy ông bạn kháng chiến ngày xa lắc gọi điện hỏi thăm, thấy mặt mũi, ánh mắt cụ cứ tưng bừng hẳn lên, yêu lắm ý, tôi thật. Bọn se sẻ nhẽ cũng nhận ra mẹ con tôi...và niềm vui đã quay trở lại...nên chúng thưa ríu rít dần rồi tan, chúng lại đi tìm những ông cụ bà cụ một mình để làm bạn nữa chăng? Chim se sẻ ơi, cảm ơn bọn mày lắm.

Hãy nghĩ nhiều về mẹ và cha nhé, các bạn của tôi ơi.

Mùa vu lan 2015

Xuân Hùng.

FAO (tt)

Đời không như là mơ thật, tim tôi đập bồm bộp khi thầy Hân hỏi xong bài một thí sinh. Cả bốn đứa chờ lên trả bài đồng loạt đánh ánh mắt đi các ngả, thằng thì cúi xuống loay hoay làm bài, đứa bóp đầu làm như suy nghĩ ghê lắm, tôi đá ngang tầm mắt ra cửa sổ vờ cắn bút suy tư. Đứa nào cũng ngán lên bàn thầy Hân mà, người tiếp theo, thầy cất giọng, lờ lớ lơ, nghe cả đấy nhưng vẫn lờ lớ lơ, thế mới hài. Và điều gì đến phải đến, đã không đứa nào chịu lên thì thầy "chỉ định thầu" vậy, chỉ ngay tôi thầy vẫy, nào mời anh.

Xong, tôi tự nhủ, nhưng bài mình chuẩn bị ngon mà, tự tin ôm bài thi lên gặp thầy. Ngồi trước mặt thầy thì bắt đầu run, giở bài thi tôi thao thao đọc thông thốc những gì đã biên từ bạn fao ra. Tôi còn nhớ đó là câu hỏi về một loại diôt, đọc được một đoạn thì thầy vẫy tay bảo ngừng giống như bi giờ đi thi vietnam idol giám khảo giơ tay sờ-tốp-pờ-li ý. Ánh mắt thầy đầy vẻ ngạc nhiên, tôi ngừng đọc và mặt cũng giãn ra tí ti, chờ đợi, nhẽ thầy hài lòng rồi. Thầy hỏi, anh có mang theo giáo trình đi không? Không...không ạ, tôi chối ngay. Thầy tiếp, vậy anh ra ngoài mượn ai đó quyển giáo trình vào đây, lúc này tôi chột dạ thật, điều gì xảy ra vậy. (Xin nhắc lại giáo trình này do chính thầy Hân biên soạn nhé).

Cun cút đứng dậy tôi chầm chậm bước ra cố kéo thời gian dài tí nào hay tí đó kiểu câu giờ trong bóng đá í, hãi hãi là. Mấy đứa đứng ngoài phòng thi xôn xao hỏi, tảng lờ tôi mượn quyển giáo trình của Chiến lớp trưởng rồi nặng nề bước vào trình thầy. Lật nhanh mấy trang giáo trình đọc lướt qua thầy phán, anh lạc đề rồi, về học lại nhé! Ơ... thưa thầy...thưa...thưa thầy, em làm bài chuẩn mà, lắp bắp tôi níu kéo. Lắc đầu đầy thương cảm thầy vẽ con số 4/10 vào bài thi rồi gọi người kế tiếp. Thôi thế là thôi là thế nhé...tôi ôm giấy bút lủi thủi bước ra mà vẫn ngỡ ngàng ngơ ngác, chẳng hiểu vì sao lại nên nỗi.

Ra đến cửa tôi phọt ngay sang phòng trống bên cạnh, bình tĩnh xem lỗi tại đâu. Len lén lôi hết các bạn phao trong túi ra điểm lại binh tướng. Dò lại, thì ốí giời ơi, chết tôi rồi, đánh lộn fao rồi...phải đứng hình cả chục phút ý chả đùa, xong đập đầu vò tóc chém tay phần phật tiếc nuối. Thì ra diot nhiều loại quá, nào là zerne, tuner, sốt-ky, điện dung, điot Gan rồi phèo phổi lung tung...(đến k25 thì nhiều loại diot mới lắm) mà ông diot nào cũng na ná nhau, có học đâu mà phân biệt được ông nào mới ông nào, hehehe...nhẽ đến thầy Hân cũng còn không nhớ hết nữa là, và thầy phải vịn đến giáo trình đấy thây, bị tôi trả bài trôi chảy thế cơ mà. Vậy là nghỉ hè bớt ngon rồi, thi lại nhé...người ơi.

Vĩ thanh, hai tháng hè trôi thun thút như anh Chí húp cháo hành hoa. Tôi phải từ Sài gòn phi ra sớm một tuần chuẩn bị cho trận thi lại, lần này thì thầy Thụ trông thi (thầy là chủ nhiệm lớp mà). Thi viết thôi, quá đơn giản với tôi. Cùng thi lại có thêm hai nhân vật cựu k23 là C.D, Đ.T và một anh cán bộ nữa. Khi nhìn thấy tôi thầy Thụ ngạc nhiên, sao cậu lại phải thi lại, trong năm tôi thấy cậu học được lắm mà, hehe nhẽ thầy còn nhớ lần tôi lên giải bài toán hay của thầy, mà giải được là không phải dạng vửa đâu. Gãi gãi đầu tôi lí nhí, dạ...dạ...chắc học tài thi phận thầy ạ. Thầy gật gù. Trước em làm bảo vệ ở kho đạn nên nói thế thôi, chứ em thì tài cán gì thầy, khà khà tôi thầm nghĩ. Cuối cùng tôi cũng được 7/10 điểm và lên lớp bốn.

Bài học rút ra, đúng là việc hướng nghiệp cực kỳ quan trọng khi ta chuẩn bị vào đời, hướng nghiệp đúng sẽ làm mình đỡ phải loay hoay tìm mọi cách đối phó với sự việc mà mình không hiểu biết. Đời tôi nhẽ làm kịch sỹ, hay công an bí mật hay gì gì đó dính tí văn nghệ thì hợp nhẻ, đi fao chuẩn thế cơ mà.

Bi giờ mới dám lộ hàng này ra, chỉ mong mọi người đừng cười nhé, bị tôi mà ngượng là hay đỏ lưng lắm, ây dà ngượng ngượng là, hehehehe...

Xuân Hùng

FAO

Gần kỳ thi rồi, biên mẩu chuyện ngảy xưa nhằm thêm kinh nghiệm cho cả cô thầy lẫn hoc trò, hehe..


Xin thưa ngay đây không phải là tổ chức nông lương LHQ, cũng chẳng phải cái phao trong hồ bơi nhé. Nôm na nó là cái mà những ông lười học, hoặc có học cũng không hiểu như tôi thường sử dụng để bấu víu mà vượt qua các kỳ thi.
Chuyện bắt đầu từ khi tôi rời K23 Vtd để xuống tận K25, một sự dịch chuyển mà người đời thường gọi là bước đại nhẩy vọt, he he. Năm thứ 3 của tôi thì các bạn K23 đang làm đồ án rồi. Môn đèn điện tử, lúc này thầy Thụ dạy chứ không phải thầy Hân dạy nữa. Cuối năm môn này thi vấn đáp mới căng chứ. Tôi thật, trong tất cả các kiểu thi tôi ngán nhất thi vấn đáp vì khó phao rất. Nhưng sự đã rồi, mà đã máu thì đừng hỏi bố cháu là ai, chiến tất.
Ba ngày ôn thi, ngày thì chè tàu thuốc lá vặt tối đến mới lén lút chép fao. Tôi ở nội trú tập thể trường mà. Phải thảo luận qua cấu tạo fao cái, không mấy bạn không theo kịp. Fao, là tờ giấy được xẻ theo khổ rộng 4,5 xăng ti phân dài đúng bằng tờ a4. Chữ được biên tiết kiệm nhất (tức lí nhí). Thôi cứ tưởng tượng như cái hóa đơn siêu thị dài thoòng đưa cho các chị em lúc tính tiền í. Khi hai mặt đã kín mít các loại chữ và công thức thì bắt đầu gấp, theo chiều dọc gấp xuống, chọn giữa hai hàng chữ mà gấp, trong khoảng 2 xăng ti phân thôi, cứ một phát xuôi là lại một phát ngược cho đến hết. Xong khâu này nó trở thành nhỏ và gọn. Khi sử dụng thì để lọt trong lòng bàn tay trái, ngón cái vẩy vẩy giống như vẩy sờ-mát-fôn bi giờ để moi thông tin ra. Cuối cùng là cài mã hiệu, cái này thì giống mã vạch sản phẩm thôi. Việc học ở đây chính là học thuộc mã vạch này, nhẹ nhàng và quá đơn giản có phỏng, nhưng tuyệt đối không được chủ quan nha.
Ngày thi đã điểm, trong khi mọi người lúi húi ôn bài thì tôi cũng lúi húi điểm binh, giống trong bóng đá có đội hình 4-4-2, 4-5-1, hay tổng lực vân vân, thì mình cũng xài đội hình 4 túi, 6 túi, một trên hai dưới, hai ngoài hai trong vân vân, tùy theo lượng fao ít nhiều, thế mới máu. Và luôn thọc tay trong túi lẩm nhẩm mã vạch cho thuộc, đặng rút ra một phát là ăn ngay.
Phòng thi, hai thầy hỏi là thầy Thụ thầy Hân, bốn trò vào bốc đề và ngồi chuẩn bị bài. Cái hồi hộp của mọi người là trả bài thế nào cho chuẩn, còn tôi ngoài điều điểu thì phải cộng thêm làm sao ra fao, đánh fao, vào fao một cách an toàn tuyệt đối, như an toàn hàng không vậy, chỉ một sai lầm là hết đỡ, hồi hộp nhân hai. Nhưng với kinh nghiệm đi fao nhiều giờ, chỉ trong vòng 30 phút tôi đã hoàn thành mọi thao tác. Xong xuôi ngồi cầu trời cho lên trúng bàn thầy Thụ. Bị sao lại mong gặp thầy Thụ vậy? Là vầy, thảo luận thêm tí nhé:
Cái năm tôi trôi xuống K dưới, thỉnh thoảng vẫn gọi mấy ông bạn ghé nhà Dũng già (tức N.A.Dũng) ở bãi Phúc xá đánh dậm, bị đói quá đi mà. Khi khỉ Dũng đang là lớp phó học tập K23. Một buổi học thầy Thụ kiểm tra bài tập mà thầy ra hôm trước. Thầy hỏi: Nào, em nào giải được bài tập thầy ra chưa (Bài toán năng lượng trên tàu vũ trụ đấy, không phải vừa đâu)? Cả lớp  phăng phắc không một phản ứng, chưa ai làm bài cả mà. Ây dà thầy bắt đầu cáu rồi nhe. Tôi buộc phải ra tay cứu lớp, giơ tay tôi xin lên giải. Vẽ hình nhoắng cái và tôi giải xong trong sự mắt tròn mắt dẹt của cả khóa k25. He he, thầy Thụ hoàn toàn hài lòng rồi xẹp cơn nóng, thế là thoát. Mọi người đâu biết rằng quyển vở tôi mang lên bảng đó chính là của cái Tuyết Mai k23 mà tôi lấy được ở nhà N.A.Dũng để phòng thân, con gái bk có khác ghi chép và làm bài tập đầy đủ kinh người luôn, việc của tôi là chỉ chép lại bài bải thôi (nói cho đúng là đánh fao ngay trước mặt thầy, hí hí). Dịu lại, thầy nhoẻn miệng cười nhìn tôi trìu mến lắm. Thế cho nên tôi mới mong lên bàn thầy để trả bài chứ. Khà khà nhưng đời đâu có như là mơ...(còn tiếp)

Xuân Hùng

BẠN MÌNH CẦN BIẾT

Điều này có thể có bạn đã biết, cũng có thể có bạn chưa biết. Gần ngày lễ rồi đăng lại cái nhé:
Điều 17. Hỗ trợ thăm viếng mộ liệt sĩ

1. Trình tự và thủ tục thăm viếng mộ liệt sĩ:

a) Người đi thăm viếng mộ liệt sĩ gửi Phòng Lao động - Thương binh và Xã hội tại địa phương nơi quản lý hồ sơ gốc của liệt sĩ các giấy tờ sau:
- Đơn đề nghị thăm viếng mộ liệt sĩ (mẫu số 11-MLS);
- Bản sao giấy chứng nhận gia đình liệt sĩ hoặc bản sao Bằng Tổ quốc ghi công;
- Một trong các giấy tờ sau:
+ Giấy báo tin mộ liệt sĩ của Sở Lao động - Thương binh và Xã hội hoặc giấy xác nhận mộ liệt sĩ của cơ quan quản lý nghĩa trang liệt sĩ nơi an táng mộ liệt sĩ đối vớitrường hợp mộ liệt sĩ có đầy đủ thông tin;
+ Giấy xác nhận của Sở Lao động - Thương binh và Xã hội đối với trường hợp chưa xác định được mộ cụ thể trong nghĩa trang liệt sĩ nhưng có tên trong danh sách quản lý của nghĩa trang;
+ Giấy báo tử ghi thông tin địa phương nơi liệt sĩ hy sinh hoặc thông báo của cơ quan có thẩm quyền cấp giấy báo tử đối với trường hợp mộ liệt sĩ chưa quy tập vào nghĩa trang liệt sĩ.
b) Ủy ban nhân dân cấp xã trong thời gian 01 ngày làm việc có trách nhiệm xác nhận vào đơn đề nghị thăm viếng mộ liệt sĩ;
c) Phòng Lao động - Thương binh và Xã hội trong thời gian 03 ngày làm việc kể từ ngày nhận đủ giấy tờ hợp lệ, có trách nhiệm kiểm tra và cấp giấy giới thiệu đi thăm viếng mộ liệt sĩ (mẫu số 03-GGT).
Trường hợp giấy tờ nộp không hợp lệ thì trong thời gian 03 ngày làm việc phải gửi văn bản trả lời nêu rõ lý do kèm toàn bộ giấy tờ đã nộp cho người đứng đơn để hoàn thiện theo quy định.

2. Nơi quản lý mộ hoặc nơi có thông tin hy sinh của liệt sĩ:
Cơ quan Lao động - Thương binh và Xã hội căn cứ giấy giới thiệu có trách nhiệm xác nhận về việc thăm viếng mộ liệt sĩ.

3. Nội dung và mức hỗ trợ:
Hỗ trợ tiền đi lại và tiền ăn theo khoảng cách từ nơi cấp giấy giới thiệu đến nghĩa trang có mộ liệt sĩ hoặc địa phương nơi liệt sĩ hy sinh. Mức hỗ trợ mỗi năm một lần đi thăm viếng đối với một liệt sĩ như sau:
- Khoảng cách dưới 100 km: mức hỗ trợ 150.000 đồng/người.
- Từ 100 km đến dưới 300 km: mức hỗ trợ 300.000 đồng/người.
- Từ 300 km đến dưới 500 km: mức hỗ trợ 500.000 đồng/người.
- Từ 500 km đến dưới 1.000 km: mức hỗ trợ 800.000 đồng/người.
- Từ 1.000 km đến 1.500 km: mức hỗ trợ 1.100.000 đồng/người.
- Từ 1.500 km đến 2.000 km: mức hỗ trợ 1.500.000 đồng/người.
- Từ 2.000 km trở lên: mức hỗ trợ 1.700.000 đồng/người.

4. Phòng Lao động - Thương binh và Xã hội nơi cấp giấy giới thiệu đi thăm viếng mộ liệt sĩ căn cứ vào xác nhận về việc thăm viếng mộ để thực hiện chi hỗ trợ tiền đi lại, tiền ăn cho thân nhân liệt sĩ (không quá ba người) hoặc người thờ cúng liệt sĩ trong thời gian 01 ngày làm việc kể từ ngày nhận được các giấy tờ hợp lệ theo quy định.

Hãy nhận lấy tấm lòng của chính phủ, cho ba má, anh chị em...chúng ta ngậm cười nơi chín suối.

XH.

"KHÔNG PHẢI CHÁU"!

(Biên nhân kỷ niệm 40 năm ngày tòng quân)

Tháng tư năm bảy lăm, thế kỷ trước, chúng tôi tòng quân theo tiếng gọi tổng động viên. Cả đại đội có đến chín mươi phần trăm là học sinh phổ thông, bị chúng tôi đang học dở lớp 10/10. Mặt chú nào chú đó còn bấm ra sữa, cười nói hồn nhiên như vẫn của tuổi học trò. Tất nhiên những trò nghịch ngợm không hề thiếu.

Vào bồ đội là phải vào khuôn khổ, người ta chẳng bảo "quân lệnh như sơn","kỷ luật sắt" là gì có phỏng? Đang tuổi ăn tuổi ngủ tự do tự tại, đùng phát ghép vào, nhọc lắm ý, tôi thật. Ban ngày thì đi một hai, tập bắn súng, học chính trị, thôi thì lăn lê bò toài đủ cả. Tối, bảy giờ đọc báo, rồi nghe chính trị viên đại đội thảo luận tình hình v.v...Đêm, úi giời món ngán nhất là gác đêm. Mỗi đứa chỉ một tiếng đồng hồ thôi, hai ba đêm mới phải gác một lần. Hôm nào đến lượt gác là lại nơm nớp lo thằng gác trước nó khều chân, ê dậy mày, rồi nó quăng khẩu súng không đạn lên người cái bụp, không dậy không được.
Mấy ngày đầu chưa quen gác, thỉnh thoảng vẫn nghe cãi nhau, đã đến giờ đâu
mày, lầu bầu, lầu bầu...rồi một hôm đại trưởng mang hẳn một cái đồng hồ để bàn con gà mổ của TQ đặt trên bàn cạnh cửa sổ phòng đại trưởng, kèm theo một ngọn đèn dầu để soi sáng đặng cho bọn tôi biết giờ mà khều nhau. Ngay hôm đầu tiên có cái đồng hồ là có sự cố ngay, thế mới hài.
Hiệu lệnh kẻng báo thức, beng...beng...beng...ngân vang trong đêm tối, cả đại đội lục tục bò dậy dụi dụi mắt, ơ sao còn tối thế này nhỉ? Đại trưởng là người phát hiện sự thể trước tiên. Té ra mới 12h đêm mà kẻng đã vang, năm đồng chí gác đêm được triệu tập. Đại trưởng đưa cái đồng hồ bàn ra, nó đã chỉ đúng năm giờ, khà khà. Chỉ mặt từng đ/c đại trưởng hỏi, ai đã vặn đồng hồ nhanh lên, tất nhiên năm đứa gác đêm đều chối ngay kiểu như, "không phải cháu" ý.

Hôm sau cái đồng hồ con gà mổ ý có ngay một cái hộp mới tinh chỉ thò mặt ra thôi và không thằng nào có thể thò tay vào vặn được nữa vì đã khóa chặt. Từ đó kẻng báo thức và chúng tôi lại "một...hai...ba...bốn hít thở...hít thở...hít thở" đúng giờ. Mở ngoặc đơn, cái đêm đểm trong năm đồng chí gác có mặt tôi, và tôi là đứa vặn đồng hồ đầu tiên sau mười lăm phút gác, và tiếp theo...

Nghe tí nhạc nhé, he he  https://www.youtube.com/watch?v=Xtbl_RSpmK8

Xuân Hùng.

CỔNG QUẾ

Cha mẹ tôi tập kết năm 1954, diện trao trả tù binh. Cha tù chính trị Côn đảo, trả tại Sầm sơn Thanh hóa. Mẹ tù binh nhà lao Con gà Đà nẵng, trả tại Cửa hội Nghệ an. Phải mất hai năm tìm nhau ở câu lạc bộ Thống nhất  Hà nội mới gặp lại, và thế là sản xuất ra ba anh em nhà tôi hai năm một như truyền thống.

 Mùng 5 tháng 8 năm 1964, sự kiện vịnh Bắc bộ nổ ra. Mỹ chính thức tuyên bố ném bom miền Bắc, một bước leo thang chiến tranh mới. Người dân thủ đô cùng cả nước sôi sục dõi theo động thái này. Tôi còn nhớ cha tôi tay ẵm thằng út, tay dẫn đứa em gái và tôi đến dưới loa phóng thanh chật ních đồng bào tại vườn hoa, hóng nghe lời hiệu triệu của cụ Hồ...chiến tranh có thể kéo dài năm năm...mười năm...hai mươi năm hoặc lâu hơn nữa. Hà nội, Hải phòng và một số thành phố khác có thể bị tàn phá...Tay cha tôi nắm chặt lặng yên không nói, chúng tôi còn quá nhỏ để hiểu điều gì đang xảy ra, nỗi linh cảm đạn bom thấp thoáng.

LẮNG NGHE CHIỀU XUỐNG THÀNH PHỐ MỘNG MƠ...*

Đà lạt ơi!Photo :Quế con.

Thằng Chính Nghĩa gọi điện bảo, tao đăng ký cho mày đi nghỉ mát Đà lạt nhé, xuất của tao, mày đi cùng T.Hà và mấy đứa giàn khoan Vietsopetro. Tôi ô kê con gà đen cái rụp, bị tôi đã được đi phố núi bao giờ đâu. Hồi hộp nguyên tháng, chỉ sợ bệnh đột xuất  mà mất quả rong chơi, he he.

1. Ấn tượng đầu tiên không phải ở Đà lạt nhé, mà ở ngay trong lòng Quế ta, trước đi mấy ngày thằng T.H giật đi nhậu kèm dặn dò cho chuyến đi, nào là thuốc men, giữ sức khỏe...cứ như đi oánh trận không bằng, trong câu chuyện tôi lại để ý thấy M.T cứ dặn đi dặn lại T.H phải đưa quà lưu niệm chuyến đi ĐN vừa rồi cho ai, cho ai một cách cặn kẽ, cụ thể. Dễ M.T phải dặn dò tới ba lần ý. T.H gật gù, biết rồi biết rồi. Ngày đi, xe chạy tới gần ĐL T.Hà moi điện thoại ra khoe, chị hai nhà  tao không tin tao nhớ nên làm nguyên một tin nhắn dài như sớ nhà ông Táo và bảo tao học thuộc, khà khà. Tất nhiên T.H phải lẩm nhẩm đọc.

Lên đến nơi, nó gọi C.D ngay, thằng C.D mà làm "phòng cháy chữa cháy" thì hợp mọi nhẽ, gọi từ chiều mà tới gần chín giờ đêm mới có mặt. Gặp mặt nó cũng không cười ngay, mà phải một lúc sau nó mới đủng đỉnh nhoẻn miệng cười xí xóa, thế mới là PCCC chứ. T.H đọc thuộc lòng thật, và bàn giao quà lưu niệm cho C.D phân phát, rồi nó thở phào nhè nhẹ, xong việc. Sau nghe C.C nói từ bé cái M.T nó đã vậy rồi, lo toan cho anh em bạn bè mọi nhẽ. Thằng TH ngoan hiền cũng phải, he he.

CHIẾN TƯỚNG

   Trường cũ, Quế. Tôi nhớ đó là dịp trung thu năm 67 thế kỷ trước, lại chuẩn bị cho năm học mới 67-68. Việc học văn hóa đối với tôi là chuyện nhỏ, bị học lực của tôi thuộc loại khá. Ấy thế mà tôi toàn được đưa vào diện học sinh cá biệt, hạnh kiểm chỉ 6 điểm (ngày ngảy cho điểm hạnh kiểm nhe) thuộc loại trung bình khá. Việc xét lên lớp theo hai tiêu chí, học lực và đạo đức.

THẰNG BẠN IDOL

  Đã trù tính biên về tài lẻ của thằng Công Hòa mà cứ chần chừ, giờ thì nó đi xa rồi. Nhưng dù sao vẫn cứ biên, như một lời viếng bạn.

  Khi nhập Quế môn tháng tư năm sáu bảy, tôi vào lớp 2b, đang dở chừng năm học lớp hai. Bọn sang trước như Tăng Kim, T.Q.Bửu, Hương tồ, Công A, Kim Thanh, v v...ở lớp 2a. So với những tên tuổi nêu trên thì Công Hòa chưa thuộc hàng tướng lĩnh, chỉ thuộc hàng tá thôi. Ầy, nhưng với bọn lớp b tôi coi bọn lớp a đứa nào cũng là tướng hết, thế cho nó hoành.

VÉ CHÁU ĐÂU ( tiếp và hết )?

  Bình minh đánh thức tôi, việc đầu tiên cần làm là phải kiếm ra tiền để mua vé xe từ thị xã Thái bình về Nam định ngay, chỉ cần về đến N.Đ là đến HN rồi, bổ tàu thì tôi thành thần. Ý nghĩ đó làm tôi chẳng còn để ý tới vẻ đẹp ban mai của vùng đất này nữa. Bác bảo vệ già đã ngôi nhâm nhi chén trà với vẻ mặt hài lòng qua một đêm trông phạm căng thẳng. Giờ thì tôi chỉ có ngược thôi chứ còn nấn ná gì nữa. Chào bác, cháu về ạ, cảm ơn bác, tôi nói và bước đi.

VÉ CHÁU ĐÂU?

  30 Tháng 4 năm 1975, tin giải phóng Miền Nam thống nhất đất nước tràn tới, cả khu học sinh ở Đông triều náo loạn bởi tiếng hò reo sung sướng, xoong nồi móp méo hết, cười không ngậm miệng được, sau đó các lớp dưới giải tán về quê, còn chúng tôi thành mười chờ, tháng tám có kết quả thi đại học, thế là tứ tán, trường HSMN số 1 Đông triều cũng chính thức đóng cửa.

  Tôi cùng nhiều đứa bạn nữa vào ĐHBK HN, với bọn tôi ở nội trú là chuyện vặt, cả tuổi thơ rồi, đây chỉ là sự thay đổi chỗ ở thôi, nhanh chóng làm chủ tình hình, quen thế cũng. Chúng tôi gần như là thủ lĩnh của các lớp, về mặt xã hội đen thôi nhá, còn cán bộ lớp á, chào nhé, đừng có ơ quả mơ có hột. Cán bộ tổ chức họ tinh lắm.

MẸ CHÁU BẢO THẾ .

Ngày tôi rời Đông triều về HN, vẻ mặt còn ngu ngơ lắm. Ở vài tháng cũng quen được mấy đứa cạnh nhà. Gần tết năm 73, một hôm đang chơi bắn bi với thằng Nghĩa thủ lợn thì mẹ tôi gọi giật vào bảo chạy ra chợ mua giùm mẹ hào thì-là. Việc chợ búa này thường là của đứa em gái, hôm nay nó lại đi đâu mất. Đang thua thằng kia mấy chục viên còn đang say gỡ, tôi cầm vội tiền rồi phi xe căng hải (hai cẳng) thẳng chợ Cửa nam ( nhà tôi gần chợ này), vừa chạy vừa nghĩ cách tí về chơi sao để thắng lại, cú.

ĐI CƯA ( tiếp theo )

Thôi quay lại khúc đầu nhé, em ở khoa toán lý. Sau bữa cơm chiều, chúng tôi vẫn hay đứng hóng nơi bậu cửa nhìn ra con đường trước nhà xem mọi người qua lại tất bật lo toan cho ba ngày tết, chiều hôm trước ba mươi, tôi như thường lệ đi lên khu nhà bốn tầng để tuần tra khu khoa tôi ở. Khi bước xuống thì trời đã xẩm, dưới sân thấy em Hoài Nam k24 khoa toán lý đang đứng tần ngần cùng chiếc xe đạp, tôi biết tên em bởi em có ngoại hình dễ nhớ, em mẩy toàn thân, tròn như trái bóng, ai nhìn cũng ấn tượng chả riêng gì tôi. Béo ú nhưng khuôn mặt em lại nõn như búp bê, thế mới lạ, và tên em cũng đẹp.
Tôi ngỏ lời ong bướm trước lạ sau quen, H.N em, loanh quanh ở đây có việc gì vậy, em hơi ớ người kiểu tự hỏi sao anh biết tên em, rồi cười hiền ăn nhời, em phải vào trực khoa cùng một anh nữa mà chưa thấy anh í đến, em cũng chả biết khu ở của khoa em ở đâu nữa. Tất nhiên, tôi, một trang nam nhi, bao năm lăn lộn nội trú thì rành quá, tôi chỉ khu ở của khoa toán lý cho em biết. Em cảm ơn, ui đâu có gì em, bình thường mà, tôi đáp rồi dậm dịch dời bước vì lúc này đồng bọn của tôi cũng rục rịch đi quán chè chén, chúng đang chờ.
Lúc này đường vắng quá, em một mình như này, dời bước sao đành, hơn nữa nhìn mặt em lại thấy đẹp lên mới chết tôi chứ, hương tình bỗng nổi. Tôi bảo, anh trực cùng với em chưa vào thì anh đứng cùng em nha, cho đỡ sợ. Em cười tươi, mừng. Tôi dắt xe đạp của em đến bên gốc nhãn có ánh đèn thoang thoảng, ngay cạnh lối vào khu lớp học, hai anh em lót dép ngồi bên nhau, không hiểu tôi có ma lực gì mà em tin tôi ngay mới kinh chứ. Đằng xa đồng bọn nhìn thấy tôi ngồi cùng một em gái, chúng cũng ngạc nhiên chưa, thập thò chỉ chỏ, quên cả đi quán, kệ, tôi cưa đã.
Anh đoán em phải có cha hoặc mẹ là người MN ra tập kết phái hôn, tôi hỏi như biết rồi, lần này thì em tròn mắt thật, sao anh biết hay quá vậy, ba em là người MN tập kết. Cái tên Hoài Nam mà tôi đã gặp thì một trăm đứa đều có gốc gác như vậy, dễ quá để đoán có phỏng. Phổng mũi lên tí và tôi bắt đầu bi ba bi bô, nào là tôi đi bộ đội tháng 2 năm 75 (thực ra là tháng tư), huấn luyện được hai tháng là được tháp tùng đại tá tư lệnh quân đoàn vào giải phóng MN, mà toàn đi bằng máy bay trực thăng thôi. Nào là gặp các cô gái Huế áo dài tím thướt tha ôm hoa ra chào mừng đoàn quân giải phóng, rồi ĐN, N.Trang cũng vậy, đi đâu cũng tưng bừng như trẩy hội, cứ như thật í, em nghe há hốc, phục lăn (thực ra lúc đó tôi vẫn đang mòn dầy đi một hai ở Thanh hóa).
Em có vẻ xiêu xiêu, tôi bắt đầu cọ kẹ đụng tay đụng chân xem phản ứng, ây zà, đang hồ hởi bi bô, tay cầm tay để xem bói cho em (bài truyền thống của đi cưa đấy) thì ông trực cùng lớp em vào đến, lúc khoảng tám giờ tối, thế là tuột, tôi bèn tiếc nuối đứng dậy bàn giao em cho ông kia rồi về, đồng bọn thấy tôi xúm lại hỏi han ác liệt, tôi cười bảo vui ý mà, thằng Quốc lủi buột mồm, thằng Hùng trông lù đù vậy mà vật chết voi ấy nhể. Đúng là chết voi, tôi cũng quên bẵng chuyện ấy, chúng tôi đón tết như vẫn.
Không ngờ em đổ thật, sau tết em nhờ mấy đứa con gái khoa tôi đánh tiếng, con gái cả khoa toán lý hỏi anh XH có người yêu chưa. Tôi hơi ngớ ra và nhớ chuyện, tôi lại sợ, vì thật lòng tôi có tình ý đâu, vả cũng có tí ngường ngượng nếu tôi đứng cạnh em thì đúng là điểm 10 tuyệt đối, em tròn còn tôi nhẳng. Nhưng tôi lại không có dũng khí để từ chối em thẳng thắn, thế mới thành chuyện.
Em tìm hiểu biết được ổ của tôi và đồng bọn, vào phòng em thấy quá trời muỗi luôn (sông Tô lịch vắt qua trường mà), ốm đói như chúng tôi mà muỗi cũng không tha, em bảo nhà em làm nhang trừ muỗi và em mang vào một bó tướng. Một lần nghịch dại, thằng bạn của Dũng cò teo đang ngủ, mấy thằng tôi đốt bó nhang để đầu giường, khép kín cửa rồi đi quán. Nó mê mệt mãi tới chiều mới tỉnh, nói dại nó mà toi thì không biết bây giờ tụi tôi ra sao nữa. Phải nói em chu đáo chăm lo quà bánh cho chúng tôi lắm, có điều tất cả những lần em mang quà vào đều không có mặt tôi vì tôi lảng. Đồng bọn thì hả hê vì được số hưởng.
Một bữa trưa, đang ngồi ăn cơm. Em có vẻ quyết chí gặp mặt tôi hay sao í, em lọ dọ mang cặp lồng chè vào, thằng Thái Hà thấy em từ xa, bảo em H.N đến kìa. Gần như thành phản xạ có điều kiện tôi buông thìa vọt ngay cửa sau lánh mặt, lần này có lẽ em biết được, mặt buồn em để lại cặp lồng chè rồi lẳng lặng quay bước. Sau lần đó thì em tạnh tình, tôi cũng nhẹ người phần nào.
Tôi không biết mình có lỗi hay không, nhưng day dứt thì chút chút. Hai năm sau, khi tốt nghiệp ra trường, hai anh em tôi tình cờ gặp lại nhau ở quán chè chén, mạnh dạn hơn, tôi ngỏ lời xin lỗi cho phải đạo, em cười toe toe mà rằng, lúc yêu ai mà chả mù anh nhỉ. Khà khà, em Thư thì tôi mù, em Hoài Nam thì mù vì tôi, nợ đồng lần là vậy. Rồi tôi xuôi Nam mà không vương  tình ái, chỉ nợ tình người Hà nội thôi. Nhớ lắm  một thời đi cưa...

Mời mọi người nghe bài nhạc này cho thư thái nhé,
BẤM VÀO ĐÂY

Xuân Hùng

ĐI CƯA

Tôi nhớ đó là cái tết năm 83, gọi là xuân con gì thì mời mọi người tra lại lịch vạn niên giùm cái nhé. Cái năm mà tôi cùng thằng Thái Hà đang học năm thứ ba ĐHBK, cả tám thằng trông vào ba cái vé ăn ý, lúc này chỉ còn sáu thằng, hai thằng bạn Dũng cò teo nhà gần hơn nên chúng xuôi về quê ăn tết. Ăn tết xa nhà với bọn tôi thành quen rồi, chỉ lúc nhìn thấy mọi người đi sắm đồ tết, cành đào đỏ thắm mới thấy chạnh lòng tí ti.
Trường được nghỉ trước mấy ngày, nên những ngày ngảy vắng lắm, mấy năm trước còn đông hsmn thì còn vui, năm nay chỉ sót lại mấy thằng tôi, gom nhau vô một phòng cho đỡ tẻ. Danh sách gồm tôi, Thái Hà, Dũng cò teo là vé chính, Vinh mập, Quốc lủi, Châu rót ăn theo. Tôi và T.H được kiêm nhiệm bảo vệ phòng ở của khoa mình luôn, còn các khoa khác thì mấy đứa nhà ở HN vào mà trông.
Con gái BK thì mọi người biết rồi, độ đẹp của các em tỉ lệ nghịch với sự học giỏi, mà các em vào bách khoa toàn hàng học giỏi trở lên. Ây, nhưng các em duyên và tình cảm lắm nhé, đối đáp với chúng tôi cứ nhoanh nhoách ấy chẳng chịu kém cạnh đâu, thằng Chính Nghĩa đã từng ôm mối tình si với một em gái BK quê Nam Định đấy, không thành, nặng lòng lắm và thơ tình cũng trào ra ào ào luôn, hình như thằng nào yêu cũng vậy hay sao ý, thật.
Nhắc đến, tôi lại nhớ ra quả đi cưa trước đây, xem nào...à là vầy, tôi chơi với mấy đứa bạn ngoại trú nhà ở HN, đói nên chúng tôi thường chú trọng đến ông anh ruột thôi, tức thi thoảng ghé nhà nó lúc không có các phụ huynh ở nhà để đánh dậm cơm nguôi, mì nước hay bất kể thứ gì làm cho ấm lòng. Họa hoằn lắm mới trêu ghẹo chị em tí gọi là hương cuộc sống. Thằng bạn tôi có cô bồ tên Hương, cô bồ thấy tôi cao nhỏng mặt tương đối bảnh một hôm cái Hương nói để em giới thiệu anh cô bạn học trung cấp y với em cho anh, nó tên là Thư. He he, một chút bối rối, rồi tôi cũng ậm ừ cho qua chuyện.
Nhân buổi sinh nhật cái Hương, tổ chức làm tiệc tại nhà thằng bạn, tôi hí hửng lắm, khoe ngay tài nấu nướng của tôi là độc món pha nước mắm ớt tỏi, (thật ra món này người Nam hay dùng chứ thời thởi các gia đình ở HN chủ yếu chỉ dùng nước mắm nguyên vắt thêm tí chanh mà thôi). Khoe thôi chứ tôi đã pha bao giờ đâu, chỉ nhớ cách mẹ và em gái hay làm. Loay hoay một hồi thử mới nếm thế nào mà từ một chén nho nhỏ đến khi hoàn thành thì hỡi ôi thành một bát ô tô to vật, cả nhà cười vung vãi, còn tôi mồ hôi nhỏ giọt. Tốn kha khá giấm đường chanh nước mắm nhà nó đấy.
Rồi em Thư đến, em cao và đô con, bù lại em có khuôn mặt dễ nhìn và phúc hậu, chắc cái Hương  nhắm thấy tôi có vẻ tương xứng về khuôn khổ nên có ý gán ghép chăng, đã được nói trước vụ giới thiệu này nên tôi và em nhìn nhau khá bẽn lẽn. Vả tôi cũng vừa trình bày xong món nước mắm gia truyền không mấy thành công, đang ngượng. Cuối tiệc sinh nhật thì tôi và em Thư đã mạnh dạn giao tiếp hơn, biết được nhà em ở mặt tiền phố Hàng mã khúc gần ngã tư Hàng cót, em mời tôi khi nào rỗi rãi thì tới chơi, được lời như cởi tấm lòng, tôi gật vội.
Tôi có cái xe đạp, hình dáng thì đúng là xe đạp nhưng bộ đồ lòng của nó thì thôi rồi, chỉ có những người dũng cảm như chúng tôi mới dám ngồi lên nó. Nó lung lay từ ghi-đông đến yên, hai cái bàn đạp nhọn hoắt thò ra chỉ chực cắn gấu quần, không poóc-ba-ga, phanh thì bằng dép quẹt xuống đường. Nhưng cái chính là yên tâm, vì ít thằng dám mượn để đi. Vậy là thứ bảy hàng tuần tôi cứ xe đó mà tới cưa em Thư, lòng thì phơi phới niềm tin, thế mới máu.
Nhà em mặt tiền nhưng chẳng buôn bán gì, hồi hổi là như thế, bố mẹ em là viên chức nhà nước sống theo đồng lương. Tôi bị mẹ em tra hỏi nhiều vì biết tôi là hsmn, tâm lý các cụ cũng ngại, sợ xa và tất nhiên tôi không được sự đồng thuận của cả nhà, trừ em. Hai đứa ngồi cưa nhau ở nhà thôi, em ngại ra phố, em nói vậy, và tôi chiều. Từ hè qua thu rồi sang đông vẫn vậy, tôi cần mẫn lắm. Nhà em nhận làm gia công món  bột sắn, vụ thường vào mùa đông, tình chúng tôi cũng nồng thêm qua vụ làm bôt sắn này.
 Mẹ em ngồi đan len bên cạnh, còn tôi với em ngồi đối diện nhau dưới sàn nhà nguậy cho bột văng ra hết khỏi đám bã đã xay, được chứa trong cái chậu nhôm to đùng, sau vắt kiệt bã bỏ đi. Trong lao động, hai đứa trêu đùa rúc rích, thỉnh thoảng chúng tôi lại bóp chặt tay nhau trong lòng chậu mà không sợ bị bắt quả tang, vì nước trắng đục có thấy gì đâu, và cười cắm cúi. Bây giờ biên lại thấy vẫn tê tê, lạ thật. Một hôm xong việc sớm, tình có vẻ đượm, đứng chia tay trước nhà em, trời lạnh, phố vắng, lúc lâu lấy hết cản đảm...tôi phộc ra được câu ANH YÊU EM run cầm cập rồi leo lên xe phóng thẳng, chẳng biết cảm giác của em ẻm  lúc lủng thế nào.
Tỏ tình bằng mồm khó lắm các bạn trai của tôi ơi, thật đấy. Ở bộ đội, khi gác đêm tôi đã từng nằm ôm súng như ếch ôm măng mà ngủ ngay trên thảm cỏ của mấy cái mả mà không sợ, thế mà gặp vụ yêu này hãi hãi là. Trăn trở phải đến hơn một tháng sau tôi mới dám mò đến em xem sự thể, em bảo, anh nói anh yêu em mà anh biến mấtt hút cả tháng thế sao, anh này. Không trả lời em được tôi chỉ gãi gãi đầu cười khép nép. Đến giờ tôi vẫn chưa lý giải được hành động kỳ quặc đó, thế mới tài. Sau em về làm ở bv phụ sản, rồi cuộc tình tan, cuộc tình vắng bóng anh...(lời một bài hát). Xong một lần đi cưa...
Thôi quay lại khúc đầu nhé, em ở khoa toán lý...(còn)

Xuân Hùng.

THƯƠNG CHO ROI CHO VỌT ( Tiếp theo )

Thằng Châu rót thì thào mắng tôi, gì mà nhát thế mày, tôi đành nhoẻn nụ cười hiền méo mó. Loay hoay một lúc thì gỡ được một cái, nó quăng xuống cho tôi cầm, tôi đỡ run hơn. Hai thằng lục sục kê bàn rồi gỡ, hoàn thiện công việc trong vòng nửa tiếng. Mồ hôi vã đầm đìa, rồi chúng tôi vòng lại theo lối cũ để về phòng ở.
Lúc này tâm trạng tôi cũng rối bời, hồi hộp chờ tối đến. Tang vật là sáu con chuột đèn ống được tôi cầm. Không biết phi tang, hồi hổi chưa biết từ này, thế mới tệ. Tôi nhét ngay vào cái túi màu xanh bộ đội, nửa như ba lô nửa như cái bị đựng đồ, mà đứa Quế nào cũng được trang bị, trói chặt lại rồi nhét hộc giường và khóa kỹ. Thở phào nhẹ nhõm, bí mật được giấu kín từ đây, hà hà.
Thầy Tường, là thầy hiệu trưởng cấp 2 ở Quế. Nhắc đến thầy mấy ông tướng nghịch ngợm đều sợ vãi linh hồn luôn chứ chẳng đùa. Thầy cao dong dỏng, thân hình chắc nịch, nước da hơi đen đen, trên trán thầy có xăm hình chữ thập nhỏ. Cái chữ thập này được thầy giải thích là khi bé thầy khó nuôi nên cha mẹ thầy nghe ông thầy pháp khắc vào trán cho dễ nuôi. Cái này giống như ở quê tôi  người ta thường đặt tên con khi mới sinh ra thật xấu cho ma khỏi bắt (ông chú tôi bảo thế, chứ tôi biết đâu).
Bận bẩn thằng Nghiêm nhan có thằng em ruột là Quang chột đang học cấp 1, thằng em nói thèm khẩu súng diêm, mà nó còn nhỏ quá hổng tự làm được. Nghiêm nhan ra tay, xuống bố Kinh xin gỗ thì khó, nó thó đâu được cái ghế gỗ của ai đó rồi lẻn vào căn phòng trống cậy mặt gỗ và cưa đục. Tất nhiên nó làm rất hăng say và dồn cả tâm huyết yêu thương cho thằng em trai, kiểu như chị em nấu món ngon cho chồng con ăn vậy. Bỗng thầy Tường xuất hiện, nó ngẩng lên và thấy trời tối xầm cùng đom đóm tung bay. Ôm má nó nhận ra thầy, nó đứng như trời trồng. Hôm đó nguyên ngày nó úp mặt vô tường, chịu phạt cho chừa cái tội. Là thằng Nghiêm kể lại đấy.
Thôi quay lại chuyện nhé, tối đến hai thằng tôi cũng hơi run run cùng đồng bọn lên lớp học như vẫn. Mở cửa bước vào, tiếng bật công tắc tạch tạch tạch, sao đèn không sáng. Tôi và Châu rót bấu nhau ra cái điều trật tự xem sao. Cả bọn ùa lên hỏng đèn rồi, nghỉ học thôi, cười sung sướng. Ồn ào bàn tán, mặc cho lớp trưởng chạy lui chạy tới và chúng tôi được nghỉ học thật. Sự việc đến tai thầy Tường, với thầy việc điều tra nguyên nhân dễ như trở bàn tay, chỉ cần rọi đèn pin là thấy mất mấy con chuột rồi, lại mấy ông tướng quậy đây. Phải hôm sau sự cố mất điện mới được khắc phục.
Bẵng đi một thời gian, một hôm chả hiểu có việc gì liên quan tới mất cắp ý, kiện cáo nhau, chiều thầy Tường xuống lớp tôi, nào tất cả mang hết tư trang lên dãy bàn bóng bàn trên kia tập trung, thầy ra lệnh. Cả bọn theo lệnh thầy lọ mọ dọn tư trang lên sân. Trải đồ ra, ui lúc này thì tôi phát hoảng thật sự, bí mật bao lâu nay tưởng quên (cái vụ sáu con chuột đèn ý), nó vẫn nằm trong bị của tôi. Không làm sao dấu được nữa rồi, trước gỡ đèn tay run bao nhiêu, giờ gỡ nút bị run bấy nhiêu. Cái gì đây, thầy Tường hỏi tôi. Lắp bắp, không phải cháu, nhưng rồi cũng lộ, Châu rót thoát tội vì tôi không khai đồng bọn trong đống rơm, khà khà.
Tôi nhận tội thật thà lắm, thầy không đánh roi tôi, nhưng thầy bảo sẽ nói cô thủ quỹ trừ mười đồng tiền để dành hàng tháng. Bài học "đầu tiên" này hiệu nghiệm ngay với tôi, thôi thế là hết. "Từ đó trong tôi bừng nắng hạ", ngoan hẳn, tôi không nghịch trong trường nữa, mà chỉ nghịch ngoài trường thôi. Đến khi về nước, đồng bọn hồ hởi đi lãnh tiền để dành mặt đứa nào cũng tươi roi rói, còn tôi lê từng bước nặng nề hòng lên nhận chút tiền còm. Ơ, sao ạ, vẫn còn hai mươi ba đồng ạ, tôi hỏi chân tình lắm. Cô thủ quỹ bảo có gì đâu (tiếc là không còn nhớ tên cô), tôi nhanh nhảu ký nhận, mặt nở hết cỡ rồi vọt.
Về hỏi lại đồng bọn thì thấy thằng nào cũng xêm xêm tiền như tôi. Vậy là thầy Tường chỉ dọa mình thôi, thầy này, thật làm cháu hết hồn. Cũng là một cách thương cho roi cho vọt nhể các bạn nhể.
Biên chuyện này kính thầy, thầy tha tội cho cháu thầy nhé.

Xuân Hùng.

THƯƠNG CHO ROI CHO VỌT

Cấp hai ở Quế, trong tất cả các món (không phải món ăn nhé), với tôi và nhiều đồng bọn nữa nhẽ là món ôn bài buổi tối, là món oải bã chè nhất. Chiều ngủ dậy, đợi ngơn ngớt nắng tí ti là chúng tôi bắt đầu tung ra đủ các thể loại ngón nghề để chơi cho thỏa. Bể bơi là lựa chọn số một, sau là các món bóng đá, bóng chuyền, bóng rổ, bóng bàn v.v...Nếu không thể thao thì chúng tôi cũng lội làng Choang, bắn chim, bắt cá lia thia, và tranh thủ vặt được cái gì nhét họng thì vặt. Cứ thế mà lang thang cho hết buổi chiều.
 Tất nhiên đến khoảng bốn rưỡi là thằng nào tới phiên tưới rau thì liệu liệu mà về lo tăng gia sản xuất. Nói vậy chứ nghịch gì thì nghịch, nhưng bọn tôi coi lao động là vinh quang phết. Lớp lớp đua nhau, trồng cải thì cải phải to nhất, rau muống thì năng suất trên một luống phải cao nhất. Cứ thế thi đua ta quyết thi đua...Tôi thật. Còn chú nào không trong diện thì lo tắm rửa, ngắm gà vịt rồi đợi kẻng cơm. Ngày nào cũng vậy, chỉ trừ những chiều phải học nghề, hay nữ công gia chánh.
Bảy giờ tối là lọ mọ lên lớp ôn bài, con gái thì không biết sao, chứ bọn trai chúng tôi cứ như bị dí súng mà bắt đi. Cả buổi chiều dốc sức cho các món rồi, chỉ khoảng non tiếng đồng hồ là trụ được, rồi bắt đầu có thằng gục. Lớp trưởng cũng theo dõi nhắc nhở, nhưng ăn thua gì, gục là gục. Nếu thầy chủ nhiệm không lên, thì thôi lớp trưởng cũng đành nhịn mà nhìn nó ngủ. Ôi giời, nhìn nhiều thằng ngủ hài vãi, thằng thì nước dãi lòng thòng, thằng thì há mồm toang hoác.
Rồi các ý tưởng chọc ghẹo cũng nẩy sinh từ đây cho nhanh hết giờ, vả cũng đỡ buồn ngủ, nên người ta bảo đừng ngủ khi lũ bạn còn thức là vậy đấy. Đầu tiên là lấy tờ giấy cuộn thành điếu thuốc gắn vào miệng thằng đang há mồm ngủ, điếu thuốc đưa đẩy nhịp nhàng theo hơi thở của nó, xong cả bọn cười xình xịch, mấy đứa con gái cũng bụm miệng cười tòe loe. Lúc sau lại xin sợi tóc đứa con gái rồi ngoáy tai tiếp, nhìn nó ngọ nguậy vui ra phết. Bọn chúng tôi đứa nào hầu như cũng dính chiêu này cả, thế mới cú.
Lớp 7b, tôi mới thằng Châu rót ngồi chung một bàn. Vốn thằng Châu rót lớp 6a, do hồi lớp 6 sự học của nó có vấn đề, nên hè năm lớp 6 nó cùng vài thằng nữa được vinh dự tham gia khóa học tăng ca của các anh chị bên dân tộc qua. Các anh chị học lên, còn nó thì chỉ cần nhớ lại bài đã học thôi. Và sau nó được phân qua 7b. Chính sự ôn này cũng giúp nó đột phá trong việc học. Vào lớp 7, nó khá hẳn, tôi đôi bận cũng phải nghía trộm toán của nó lúc kiểm tra. Tối tổi đến lượt nó dính chưởng hút thuốc giấy và lấy giáy tai, ô hô mắt đỏ kè nó giật tỉnh, ngượng nghịu. Rồi! Đợi đấy đi, nó thầm nghĩ.
Trưa hôm sau nó mới nói với tôi: sáng ngồi học tao nhìn mấy bóng đèn có cái đuôi nhỏ nhỏ thò ra (ý nó nói là con chuột đèn ống), sáu bóng cả thảy tao với mày chiều nay vào gỡ nó ra cho đèn hết sáng...tôi nhanh nhảu: vậy là tối khỏi học đúng không? Khà khà hai thằng cùng cười khoái chí. Thảo luận thêm về kế hoạch hành động rồi hai thằng ngất đợi chiều đến.

 Bàn luận rồi, tôi mới nó không phi thẳng lên lớp học theo lối thường ngày, mà vu hồi  lên nhà ăn thẳng sang đầu nhà ăn cấp một, rẽ trái theo con đường bê tông ngăn hai trường cấp 1 và 2 để đến được dãy lớp học. Ngó trước ngó sau hai thằng xông vào, lúc này tim tôi bắt đầu đập thùm thụp, hãi hãi là. Thằng Châu trấn an: không ai thấy đâu hành động thôi, nhanh. Bình tĩnh nó hối tôi kê bàn kê ghế để đứng lên, tôi làm nhưng mắt vẫn lấm la lấm lét nhìn ra ngoài cửa kính xem động tĩnh gì không, giữ ghế cho nó leo mà tay run bắn, quả là bọn lớp A có tư chất làm tướng thật...(Còn tiếp)

Xuân Hùng.

ÔNG ĐỒ LÀNG

Hai mươi mười một đến rồi.
Lòng em sung sướng bồi hồi biết bao...
                          (Báo tường hồi hổi)
Biên câu chuyện góp vui cả nhà nhé.
Ngày con gái tôi nhập trường cao đẳng, tháng sau cháu về khoe: Con được bầu làm tổ trưởng tổ văn nghệ của khóa mới đấy ba. Chà nghe oách đây, tôi động viên: Cố lên con, chứ ngày ba đi học toàn được đóng làm lính cầm cờ chạy ra chạy vào thôi. Con gái cười hì hì: Ba cứ đùa, con thấy ba có tài ăn nói lắm mà, đi đâu ba cũng như làm chủ sân khấu ý. Khà khà, con này cũng láu lỉnh nhỉ, tôi đáp.
Rồi bẵng đi vài ngày, một hôm nó về ngồi ăn cơm với vẻ tư lự, tôi hỏi có chuyện gì. Nó nói: Bọn con được phân dựng một vở kịch nội dung về gia đình, phải tự viết kịch bản, rồi dàn dựng để chuẩn bị cho hội diễn văn nghệ trường. À, ra vậy, tôi hỏi: Thế xong chưa? Nó lắc, mà giờ vẫn cãi nhau ỏm tỏi chưa thống nhất, ba xem có ý gì giúp con mấy. Tôi cười mỉm ậm ừ...
Hôm sau cháu về, vẻ mặt vẫn vậy, thấy thế tôi bảo: Thôi thế này, ba thử kể câu chuyện này, nếu thấy được thì bọn con tự lên kịch bản, lời thoại cho hợp nhé, cháu cười ăn cơm và nghe tôi kể.
Chuyện đây: Ngày nhỏ đi học trường làng, có ông đồ già ông dạy hay lắm, ông toàn kết hợp dân ca, thơ hò vè để cho bọn tôi dễ thuộc dễ nhớ. Thầy đọc: Trên đồng cạn dưới đồng sâu, chồng cầy vợ cấy con con trâu làm gì? Dễ nhẩy, cả lớp đồng thanh: Con trâu đi cày ạ ! thầy nói: Phải rồi đấy, thế là cả lớp sướng và thuộc ngay. Hay như trong Kiều thì thầy đọc: Đầu lòng hai ả tố nga, Thúy gì là chị, em là thúy chi? Cả lớp lại đồng thanh: Thúy Kiều là chị em là Thúy Vân ạ ! Các trò giỏi lắm, thầy lại khen và bọn chúng tôi lại sướng, thuộc bài ngay.
Một hôm học đến bài về gia đình thầy đọc giọng du dương: Công cha như núi thái gì, nghĩa mẹ như nước trong gì chảy ra, một lòng...Chưa dứt câu, chúng tôi  đã đồng thanh ào ào: Công cha như núi thái sơn, nghĩa mẹ như nước trong nguồn chảy ra ạ. Lần này không như mọi khi, thầy đưa mắt nhìn thằng Tí Đỉn, nó đang cúi mặt không trả lời theo chúng tôi. Lạ, thầy hỏi nó: Đỉn sao em không trả lời, đứng dậy trả lời cho thầy nghe.
Thằng Đỉn rón rén đứng dậy, gãi đầu nó đọc: Công cha như núi...thái bình, nghĩa mẹ như nước trong...mình chảy ra ạ...Thầy tròn mắt hỏi: Sao em đọc lạ vậy, giải thích thầy nghe coi. Thằng Đỉn thút thít: Thưa thầy cha em tối ngày sáng xỉn chiều say, chẳng lo gì cho gia đình, thái bình không có núi, công cha em cũng...cũng vậy thôi. Còn mẹ em tối ngày đầu tắt mặt tối bươn chải kiếm miếng ăn cho cả nhà, mồ hôi tứa ra đầm đìa, nước trong mình chảy ra là...là mồ hôi đấy ạ, nó nói một hơi. À, ra vậy, thầy giật mình, cả lớp giật mình, mà thầy thấy có lý, không mắng nó nữa. Cũng từ đó cả lớp thương thằng Đỉn hơn, thầy cũng thương thằng Đỉn hơn. Chúng tôi như anh em một nhà.
Con bé cười hí hí, rồi lẳng lặng mang câu chuyện vào trường, mấy đứa xúm vào biên thành kịch bản, sau hôm tổng duyệt nó thất thiểu về báo tôi, thầy phụ trách lắc đầu vì lí do vô lý, vô lý quá, sao lại thế được cơ chứ. Khà khà, tôi động viên nó, tưởng vô lý nhưng lại có lý đấy con ạ, ngẫm mà xem...

XH.

KHÔNG CHO CHÚNG NÓ THOÁT

"Ở Đông Triều các đại ca quên vụ vào quán phở, nghe kể ăn phở thì ít mà cả hũ hành dầm dấm to đùng của họ xơi hết! @Q.MF "
Xin phép cho tôi kể vài mẩu chuyện ngày ở BKHN, ủng hộ nhé.
Q.MF nhắc làm tôi lại nhớ: Cái đói nó đeo đuổi lũ chúng tôi ráo riết lắm, không biết sau tốt nghiệp ĐH thì gọi là gì chờ, nhẽ là việc chờ à? Thằng Vinh mập, thằng Châu rót, thằng Quốc lủi (nó mất rồi, hãy yên nghỉ nhe thằng bạn) chúng nó tốt nghiệp cả, đang chờ phân công, không nơi nương tựa, thế là nhao hết vào tôi, mới Thái Hà và thằng Dũng cò teo (là em HSMN), ba thằng đang còn học. Chúng tôi chỉ có ba vé ăn thôi, nhưng miệng ăn là tám đứa.
Thường ở BK đi ăn phải xuống nhà ăn, bốn chú một mâm, nhưng bọn tôi phải năn nỉ xin mang ba xuất về để cứu đói đồng bọn. Vào bữa không cho dùng bát nhé (mà có dùng cũng chẳng đủ cơm mà xới), đổ hết vào trộn lên và bụp, chỉ độc nhất thìa xoay chừng, độ bốn năm vòng là mưa rào tạnh, nồi khô veo. Mấy tháng trời đói tê tái, mà mặt vẫn tươi. Sau chúng tôi gọi vui đó là thời kỳ mùng 8 tháng 3 (tức 3 vé nuôi 8 thằng), hà hà.
Đói, nên khi có miếng ăn là cà cuống lên ngay. Lần lẩn tôi lãnh phụ cấp (thượng sĩ bộ đội mà), có tiền chiêu đãi cả hội, hội này vui lắm lúc đi ăn mà lừa được thằng nào không có mặt là vui như tết. Thằng Châu rót mượn cái xe đạp cà tèng và cái áo ba-đờ-suy của tôi, nhẽ đi cua gái. Cái xe đạp của tôi mà tả lại thì ghê răng nữa, thôi để kể chuyện tiếp đã. Chúng tôi rủ nhau ra chợ Đuổi ăn cháo lòng tiết canh, cháo lòng tiết canh ở đó thì ngon thôi rồi, đấy lại nuốt nước bọt phòm phọp rồi.
Kể thêm tí về thằng Châu rót nhé, hồi bên Quế nó chưa có biệt tài gì, ấy thế mà càng nhớn tài năng của nó càng trổ. Nó mà ôm đàn ghi ta hát thì mê ly rụng rốn luôn, dù đói nhưng nó hát vẫn hay và hết mình. Đời sinh viên thế là vui rồi. Chính vì đói nên khi ngồi trên lớp nó chỉ học ký chữ ký của cô Chuốt, là cô mà giải quyết các trường hợp mất vé ăn đột xuất ở nhà ăn. Tất nhiên muốn được duyệt thì phải nhăn nhó trình bày mệt mỏi rất. Và nó ký chuẩn lắm, qua hết, cái đói đã được cải thiện. Một lần nó biên thư cho ba nó xong, theo phản xạ nó ký luôn: con của ba Nguyễn thị Chuốt, mà không hề hay biết. Ba nó biên thư lại hỏi con đổi tên thành Chuốt từ khi nào vậy. Cả bọn được phen vỡ bụng, tôi thật.
Trở lại chuyện, chúng tôi khóa cửa phòng rồi đi, được hơn trăm mét thì thằng Châu rót ở đâu phăm phăm phi xe về đến cửa, thấy chúng tôi xa xa nó líu lưỡi goi: Ớ đi...đi đâu đấy bọn...bọn mày ơi? Thằng Dũng cò teo tỉnh queo trả lời: Đi ôn bài, rồi chúng tôi rảo bước nhanh hơn. Đánh hơi thấy không ổn, có vẻ có mùi ăn, nó liền quăng xe ngay trước cửa, chạy vọt theo kệ xe mới chả cộ. Thằng Thái Hà đưa chìa khóa phòng bảo nó quay lại cất xe, nhưng nó lắc đầu nguầy nguậy, chỉ sợ rằng khi cất xe xong trở lại mà bọn tôi biến mất thì toi bữa, nên nó quyết liệt đeo bám. Thôi thế là không cắt đuôi được rồi, tôi đành phải quay về cất xe vậy, của đau con xót mà.
Quán cháo lòng tiết canh chợ Đuổi lúc 3h chiều cũng vãn bớt khách, chúng tôi ào ào bước vào, mỗi đứa chỉ một bát thôi nhé, nếu tiết canh thì thôi cháo lòng, ngược lại cháo lòng thì thôi tiết canh, tôi nhắc. Và tất cả gọi tiết canh hết. Vào cuộc thằng Châu rót vớ ngay lọ ớt dầm xúc lấy xúc để, nó chiêu một miếng nhỏ mồi thì kèm theo hai ba thìa ớt, tôi hỏi nó không cay à, nó hít hà không... không... rồi nó lại xúc cho cạn lọ ớt, khà khà ớt dầm kèm tiết canh. Cái này chắc nó theo bản năng ăn phở khi xưa ở ĐT, cái gì múc được là múc. Không cho chúng nó thoát nhề Châu nhề?
Tôi cũng chưa bao giờ kể cho con gái tôi nghe về cái đói ngày xưa, nếu có kể ra thì chúng chắc cũng chẳng tin đâu, nhưng là thật. May mà đổi mới, đời lại ấm no...
XH.

NHẬP GIA TÙY TỤC ( Tiếp theo )

BẢN LÃNH ÔNG NGƯỜI
Lán lớp 8B của tôi nằm ở bìa làng, lưng tựa rặng tre, mặt hướng ra đồng, bốn xung quanh Hổ lao là sông, muốn vào làng buộc phải lội sông hoặc đi thuyền. Nhẽ trong thời gian chúng tôi đang ăn chơi nhảy múa ở HN thì các anh các chị các bạn đã dựng xong lán trại, tôi hòa nhập nhanh như không cần hòa nhập, nó gần như là bản năng. Nhận chỗ nằm xong là bọn tôi khám phá ngay, đầu tiên phải xác định nhà ăn trước, nhà ăn nằm trên đồi, nơi cao nhất. Đến bữa các lớp cử người lên mang cơm về, rồi chia mâm.
Bữa cơm đầu tiên ấn tượng mới tôi lắm, ngô độn cơm đỏ au, canh bí ngô đỏ au, nước chấm rang gạo cũng đỏ au điểm vài miếng thịt mỏng như tờ giấy lượn lờ ở trên, sáu người một mâm, chỉ mười phút là xong bữa, rồi hối hả uống nước trà gạo rang cho no thêm. Và bữa nào thực đơn cũng giống nhau, sau này tôi được biết ăn bí đỏ bổ óc lắm, hèn gì HSMNĐT tỉ lệ đỗ ĐH cao vật, chuẩn của nó đấy.